…. Watervasthoudend vermogen van de bodem vergroten – onderwaterdrainage – infiltreren water in de bodem – waarheen met het veen – bodemsanering -ecosysteemdiensten – stadslandbouw – water overlast – water onderlast – wadi’s – grootschalige gebiedsgericht grondwater beheer – bodemdaling ….

…. Natuur – ruimte – ecologie – drinkwater – klimaat – milieu – management – landbouw -(geo)hydrologie – verdienmodellen – boeren – publieke opinie – juridische aspecten – bodemkunde – participatie – gemeente – provincie – communicatie – waterschap – cultuur techniek – civiele techniek ….

Het is druk in het bodem-water systeem. Een drukte die bij Bert Satijn het beeld opwekt van de Périphérique van Parijs: Een gigantische rotonde met vanuit allerlei opritten auto met chauffeurs, die ergens naar toe willen. Vaak komen ze in een file terecht en staan ze elkaar in de weg om hun doel te bereiken. Daarvoor hebben ze elkaar nodig, soms zonder dat te beseffen. Veel van de spelers kennen elkaar niet en weten niet eens dat ze op die zelfde rotonde staan. Hoe krijg je dat proces weer op gang en wie neemt welke initiatieven? Wie levert de verkeersagent, die stimulerend en richting aangevend zijn werk doet?

In gebiedsprocessen is dat vergelijkbaar. Indien er wat moet gebeuren in het gebied vraagt dat de consultatie van veel spelers uit even zoveel werelden met allemaal hun eigen belangen en vooral hun eigen governance cultuur. Vaak is de roep om de regisseur! Maar de regisseur is bijna altijd lastig aan te wijzen: wie krijgt het draagvlak van al de verschillende spelers?

Een integraal proces is als een ballet, een decor, belichting, muziek en publiek. Het publiek applaudisseert pas na afloop van het spel als het een mooi proces is geweest met een maatschappelijk relevant eindresultaat, dat draagvlak ondervindt bij het merendeel van de spelers. En de choreograaf bedenkt en begeleidt het proces, inclusief de belichting en de muziek.

De gebiedschoreograaf moet die belangen en culturen kennen om tot een assemblage van belangen te komen. De term van win-win is daarbij zelden van toepassing. Het is meer “share the shit” en probeer daarvoor draagvlak te ontwikkelen door inzicht te verschaffen.

Een pirouette lijkt op een tol. Eeuwenoud kinderspeelgoed dat blijft fascineren. Vooral de kleurentol.

Als je de een goed mix van kleuren op de tol aanbrengt, en je geeft hem een zwieper dan vloeien ze samen tot een nieuw sprankelend kleurenspel of zelfs tot een maagdelijk wit. Constrasterende kleuren vloeien als vanzelf samen. Echter bij de verkeerde mix ontstaat bruine smurrie. Een kleur teveel of te weinig maakt het verschil!

Is dat ook niet de essentie van een integraal gebiedsproces? Alles zo maar bij elkaar gooien werkt niet. Als je echter de goede mix hebt, dan is het kinderspel:

Maak van de verschillende werelden de kleurentol.
Zorg voor een goede punt, een focus waar het omdraait. Sla er energie in. De energie voedt middelpuntvliedende krachten en die zorgen ervoor dat de tol als vanzelf blijft staan.
Ontstaat er geen mooie kleur? Probeer dan een andere combinatie!

In gebiedsprocessen zijn we vaak bang voor middelpuntvliedende krachten en willen ze elimineren. Als je ze bij een tol weghaalt, dan valt de tol om, en ben je weer terug bij af.